Ф.Н. Низомзода, И.А. Амонуллоев

Аннотатсия: 

Дар мақола ҳолати муосири иқтидори нақлиётӣ-логистикии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон (ВМКБ)-и Ҷумҳурии Тоҷикистон, бо мақсади муайян кардани имкониятҳо барои таъсиси марказҳои нақлиёт ва логистика (МНЛ) таҳлил ва арзёбӣ карда мешавад. Арзёбӣ ба шаш ҷузъи ба ҳам алоқаманди иқтидори минтақавӣ асос ёфтааст: истеҳсолот, коркарди бор, инфрасохтор, транзит, сармоягузорӣ ва қувваи корӣ. Дар таҳқиқот хусусиятҳои хоси ВМКБ, аз ҷумла мавқеи геостратегӣ, роҳҳои автомобилгарди байналмилалӣ ва гузаргоҳҳои марзӣ, Минтақаи озоди иқтисодии Ишкошим, инчунин нишондиҳандаҳои маҳсулоти умумии минтақавӣ, гардиши тиҷорат ва ҳаҷми интиқол баррасӣ мешаванд. Таваҷҷӯҳи махсус ба мавқеи геостратегӣ, марзҳои он бо Афғонистон, Чин ва Қирғизистон, долони байналмилалии нақлиётии AH-66, гузаргоҳи марзии Кулма, Минтақаи озоди иқтисодии Ишкошим, терминали марзии Мурғоб, инчунин нишондиҳандаҳо ба монанди маҳсулоти умумии минтақавӣ, гардиши чакана, ҳаҷми боркашонӣ, шуғл, музди меҳнат ва муҳоҷират равона карда шудааст. Таҳқиқот нишон медиҳад, ки афзоиши нишондиҳандаҳои иқтисодии минтақа танҳо барои таъсиси МТК асосноккунии кофӣ нест; Қарор бояд бо назардошти таъсири мутақобилаи талабот ба боркашонӣ, имконоти транзитӣ, иқтидори инфрасохтор, фаъолияти сармоягузорӣ ва мавҷудияти қувваи корӣ қабул карда шавад. Хоруғ, Мурғоб ва Ишкошим ҳамчун самтҳои афзалиятнок барои таҳқиқоти минбаъдаи имконпазирии ҷойгиркунии иншооти махсуси логистикӣ муайян карда шуданд. Бар асоси натиҷаҳои бадастомада, зарурати таъсиси марказҳои нақлиётӣ ва логистикӣ дар ВМКБ барои беҳтар кардани ҷараёни боркашонӣ, беҳтар кардани робитаҳои минтақавӣ ва таъмини рушди устувори иқтисодӣ асоснок карда шуд.

Калидвожаҳо: марказҳои нақлиётӣ-логистикӣ, иқтидори нақлиётӣ-логистикӣ, ВМКБ, инфрасохтори нақлиётӣ, боркашонӣ, логистика, долонҳои байналмилалии нақлиётӣ, савдои наздисарҳадӣ, Минтақаи озоди иқтисодии Ишкошим, рушди минтақавӣ.